Strona wykorzystuje COOKIES w celach statystycznych, bezpieczeństwa oraz prawidłowego działania serwisu.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody, wyłącz obsługę cookies w ustawieniach Twojej przeglądarki.

Więcej informacji Zgadzam się

aktualności

O zbroi
2020-05-26

                        


Od połowy maja na ekspozycji artystycznej w Muzeum w Łęczycy możemy podziwiać dwie zbroje husarskie z przełomu XVII i XVIII wieku.
Są to repliki pancerzy przechowywanych w Muzeum Narodowym oraz w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
Wykonane zostały przez płatnerza Zbigniewa Mellibrudę.


"O zbroi"

Przełom średniowiecza i renesansu był jednocześnie okresem zmierzchu rycerstwa. Oddziały ciężkozbrojnych kopijników, walczących zgodnie z zasadami kodeksu rycerskiego, ponosiły regularne klęski w walce z lżej uzbrojoną i szybszą jazdą, bądź wyposażoną w broń palną piechotą.
Zmiany na polu walki wymusiły reformy wojskowe. Ich wynikiem było m.in. utworzenie formacji tzw. średniej jazdy, opartej na wzorcach serbskich i węgierskich. To właśnie od węgierskiego usaria – konnica, pochodzi znane nam określenie husaria.

W XVI wieku nastąpiło ostateczne odejście od ciężkozbrojnych formacji typu rycerskiego. W konsekwencji dotychczasowa jazda średnia przejęła jej zadania, polegające przede wszystkim na przełamywaniu szyków przeciwnika.

Formacje jazdy użyteczne były w walce na ogromnych przestrzeniach kresów Rzeczypospolitej, w walce z szybkimi oddziałami tatarskimi,
a także z wojskami tureckimi i moskiewskimi. Jednocześnie w armiach zachodnich
następował powolny spadek znaczenia kawalerii na rzecz
zdyscyplinowanych oddziałów piechoty. W Rosji ta różnica jakościowa
została nadrobiona dzięki reformom Piotra Wielkiego.

W Rzeczpospolitej natomiast, która od czasów Jana III Sobieskiego unikała angażowania się w jakiekolwiek wojny, rozwój wojskowości był bardzo ograniczony.
Ostatecznie formacje husarskie, wraz z wszystkimi innymi rodzajami jazdy, zostały rozwiązane w 1776 roku w trakcie reform po
I rozbiorze Rzeczypospolitej i zastąpione przez jednolitą kawalerię narodową. Zbroja husarska, zwana często półzbroją, jako unikatowa forma użytkowa i stylistyczna uformowała się najprawdopodobniej w ostatnich trzech dekadach XVI wieku, za czasów
rządów królów: Stefana Batorego i Zygmunta II Wazy. W czasach swojej popularności
przechodziła wiele zmian ewolucyjnych.
Szczególnie charakterystyczne, widoczne na wystawie napierśniki płytowo-folgowe rozpowszechniły
się na początku XVII wieku.
Najbardziej znane zachowane egzemplarze pochodzą z XVII i XVIII wieku. Zdobienia oparte były zarówno
o wzory orientalne
jak i rodzime, związane ze sztuką ludową. Zastosowanie skrzydeł, także w walce potwierdzają liczne źródła z epoki,
także zapisy zagranicznych obserwatorów. Pozwalają wywnioskować,
iż używane były nie zawsze i nie przez wszystkich.
Mogły być
mocowane zarówno do siodeł jak i do napleczników. W tym ostatnim wypadku pozostawiano im pewną swobodę ruchu wzdłuż pionowej osi.

Wspomniane zbroje, to konstrukcje wykorzystujące elementy zachodnie, najczęściej kirys lub sam napierśnik. Ozdabiano je lub konstrukcyjnie modyfikowano dla dostosowania do polskiej specyfiki.


Partnerzy Muzeum w Łęczycy

homeaktualnościo muzeumdla zwiedzającychimprezyoferta muzeumsponsorzygaleriaENGLISHdotacje/zamówienia publicznemapa serwisu
copyright © 2017 | wykonanie serwisu IRN Multimedia